Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN

pok. 134,  tel. 22 65 72 958

Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN zostało powołane 10 października 2013 roku decyzją Dyrektora IBL PAN, prof. dr. hab. Mikołaja Sokołowskiego.
Celem CHC jest koordynacja cyfrowych projektów Instytutu oraz działań związanych z obecnością humanistyki w sieci. Zajmujemy się wykorzystywaniem nowych technologii w badaniach literackich oraz badaniami literackimi nad nowymi technologiami.

CHC IBL PAN zainaugurowało swoją działalność w listopadzie 2013 konferencją „Teksty kultury uczestnictwa” i towarzyszącym jej spotkaniem warsztatowym THATCamp Warszawa.

Sprawozdanie z konferencji >>
Galeria>>

Główne obszary działalności Centrum stanowią:
1) Literaturoznawcze bazy danych (projekty bibliograficzne, biograficzne i leksykograficzne, m.in. Polska Bibliografia Literacka, Słownik Polszczyzny XVI wieku, Bibliografia Bara)
2) Repozytoria cyfrowe (RCiN, Repozytorium IBL PAN, Biblioteka IBL PAN)
3) Informacja naukowa i upowszechnianie wiedzy literaturoznawczej (Biuletyn Polonistyczny, Panorama Literatury Polskiej)
4) Edytorstwo cyfrowe
5) Badania cyfrowej kultury literackiej i nowych form piśmiennictwa

W pracach Centrum biorą udział:
Maciej Maryl (kierownik)
Aleksandra Wójtowicz
Paweł Bem
Łukasz Bukowiecki
Marta Błaszczyńska (koordynatorka)
Anna Buchner
Łukasz Cybulski
Mateusz Franczak
Krzysztof Opaliński
Martyna Sabała-Bolek
Agnieszka Szulińska
Maciej Pieczyński
Paweł Rams
Marlena Sęczek
Bartłomiej Szleszyński  - Zastępca Kierownika CHC ds. Edycji
Marek Troszyński
Piotr Wciślik - Zastępca Kierownika CHC ds. Danych
Maciej Wierorzymski
Mariola Wilczak

Osoby zainteresowane współpracą z CHC IBL PAN proszone są o kontakt z Martą Błaszczyńską.
Więcej informacji na stronie chc.ibl.waw.pl

 

 

17 czerwca, Warszawa: Język wieszczów na przykładzie list frekwencyjnych Słowackiego i Norwida. (Otwarte seminarium CHC)

Pracownicy Centrum Humanistyki Cyfrowej serdecznie zapraszają na kolejne, otwarte seminarium CHC, które odbędzie się w poniedziałek 17 czerwca 2019, o godzinie 13:00 w sali 132 (Pałac Staszica, Nowy Świat 72). 
Spotkanie poświęcone będzie językowi wieszczów na przykładzie list frekwencyjnych Juliusza Słowackiego i Cypriana Norwida. Zostanie zaprezentowana praca nad korpusem i listą frekwencyjną Juliusza Słowackiego oraz praca nad słownikiem języka Norwida i lista frekwencyjna, sporządzona na podstawie obecnej jego wersji. Omówione będą następujące zagadnienia:
1) Problematyka korpusu tekstów, przygotowanie korpusu do prac nad listą frekwencyjną (M. Troszyński, A. Mędrzecka)
2) Twórca elektronicznie przetworzony – Lista frekwencyjna Słowackiego  (M. Oleksy; M. Troszyński, A. Mędrzecka)
3) Internetowy słownik i lista frekwencyjna języka Cypriana Norwida. (T. Korpysz).

20 maja 2019 r., godz. 13: Mapa - narzędzie badawcze. Otwarte seminarium Centrum Humanistyki Cyfrowej

mapa z 190920 maja 2019 roku, o godzinie 13:00 w Sali 144 (Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72 w Warszawie) odbędzie się kolejne otwarte seminarium Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN. Podczas spotkania zostaną zaprezentowane trzy sposoby wykorzystania mapy – zarówno w pracy badawczej, jak i w działaniach skupionych na cyfrowej prezentacji wyników badań i analizie zjawisk kulturowych.

 

 

  • dr Bartłomiej Szleszyński zaprezentuje temat: „Mapa jako opowieść w NPLP”;
  • mgr Mariola Wilczak przedstawi działania prowadzone pod hasłem: „Geopolonistyka –  interaktywna mapa polonistyki światowej”;
  • dr Aleksandra Wójtowicz wygłosi referat na temat: „Mapa jako narzędzie w badaniach geokrytycznych i interdyscyplinarnych”.

15 kwietnia 2019, IBL PAN: UX (doświadczenie użytkowania) - NPLP. Otwarte seminarium Centrum Humanistyki Cyfrowej

Pracownicy Centrum Humanistyki Cyfrowej serdecznie zapraszają na kolejne otwarte seminarium CHC, które odbędzie się w poniedziałek 15 kwietnia 2019, o godzinie 13:00 w sali 132 (Pałac Staszica, Nowy Świat 72).
Tytuł wystąpienia mgr Agnieszki Kochańskiej: Lato, Sienkiewicz na rydwanie i okruszki chleba. Projektowanie doświadczeń użytkownika w humanistyczno-cyfrowych projektach.
Celem wystąpienia jest zaprezentowanie rozwiązań front-endowych ułatwiających użytkownikom korzystanie z gotowych webowych projektów humanistycznych (głównie filologicznych). Na przykładach, pochodzących ze stron Nowej Panoramy Literatury Polskiej ukazane zostaną następujące komponenty, projektowane z myślą o odbiorcy: strona główna, kolorystyka strony, obszary "klikalne", nawigacja. Prezentacja jest zaktualizowaną wersją referatu wygłoszonego 7 września 2018 r. podczas Digital Humanities Congress w Sheffield (por. https://www.dhi.ac.uk/dhc/2018/).
Agnieszka Kochańska – mgr filologii polskiej (specjalizacja edytorska), absolwentka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Doktorantka w Instytucie Języka Polskiego PAN. Członek zespołu Nowej Panoramy Literatury Polskiej od 2014 roku. Zainteresowania badawcze: język gier wideo, socjolingwistyka, leksykografia elektroniczna.
 

26 czerwca 2019, Warszawa: panel dyskusyjny „A inaczej ze zwalisk rośnie, by wróść w socjalizm”

panel dyskusyjny „A inaczej ze zwalisk rośnie, by wróść w socjalizm”Instytut Badań Literackich PAN zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Literaturoznawstwo architektoniczne. Podsumowania”. Panel dyskusyjny pod hasłem: „A inaczej ze zwalisk rośnie, by wróść w socjalizm” odbędzie się w środę 26 czerwca 2019, o godz. 13.00, w sali 144 w Pałacu Staszica.

Poemat Adama Ważyka będzie stanowił punkt wyjścia do rozmowy o architekturze socrealizmu i jej związku z literaturą i polityką.
W spotkaniu wezmą udział:
dr hab. Monika Brzóstowicz-Klajn, prof. UAM
mgr Krzysztof Mordyński, IS PAN/ Muzeum UW
mgr inż. arch. Michał Owadowicz
dr Andrzej Skalimowski IHN PAN/ NIAiU
Moderator dyskusji: dr Igor Piotrowski IKP UW

Plac Defilad w Warszawie - przestrzeń konfliktu. Panel dyskusyjny z cyklu "Literaturoznawstwo architektoniczne. Podsumowania"

17 maja 2019, o godzinie 14.00, w Sali Canaletta (dawna sala PAN Clubu, III piętro) w Pałacu Staszica w Warszawie, odbędzie się panel dyskusyjny poświęcony zagadnieniu placu Defilad w Warszawie, traktowanemu jako przestrzeń konfliktu - politycznego, ekonomicznego, o tereny zielone.
Plac Defilad w Warszawie - przestrzeń konfliktu
   W rozmowie udział wezmą:

   prof. ASP dr hab. Waldemar Baraniewski
   mgr inż. arch. Krystyna Ilmurzyńska (PW)
   dr Anna Kronenberg
   dr hab. Andrzej Leśniak, prof. IBL PAN

   Moderator dyskusji: dr Łukasz Bukowiecki (IS UW)

Spotkanie będzie kolejnym z cyklu "Literaturoznawstwo architektoniczne. Podsumowania".
 


W sobotę 18 maja, o godzinie 11.00
w Ogrodzie Saskim odbędą się warsztaty geopoetyczne, poświęcone związkom literatury i środowiska. Poprowadzi je dr Anna Kronenberg, autorka monografii o geopoetyce, warsztatów pisarskich i zajęć z twórczego pisania.
Badaczka, posługując się założeniami humanistyki ekologicznej i zaangażowanej, proponuje spojrzenie na historię Ogrodu Saskiego jak na historię ludzi i środowiska przyrodniczego. Odwołując się m.in. do ujęcia Petera Wohllebena inspiruje się koncepcją „drzewa bio-świadka dziejów” i akcentuje kategorię biologiczną na rzecz odejścia od odczytań na poziomie symbolicznym. Osoby zainteresowane udziałem w tym wydarzeniu zapraszamy na spotkanie przy fontannie Marconiego.
Badania finansowane są w ramach projektu „Literaturoznawstwo architektoniczne (The Architectural Literary Studies)”, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki MNiSW, nr 0176/NPRH4/H2a/83/2016, Instytut Badań Literackich PAN, kierownik: dr Aleksandra Wójtowicz.

Pierwsze spotkanie z cyklu „Literaturoznawstwo architektoniczne – kontaminacje"

W poniedziałek 7 listopada 2016 r. (godz. 16.00) w Pałacu Staszica (ul. Nowy Świat 72, Warszawa, sala 144) odbędzie się panel dyskusyjny pt. Dworce kolejowe jako przestrzeń refleksji literackiej, architektonicznej i historii techniki. Wezmą w nim udział:
prof. dr hab. Wojciech Tomasik (UKW) – historyk literatury, autor takich książek jak Pociąg do nowoczesności. Szkice; Szalony bieg. Kolej i ciemna nowoczesność;
dr hab. Zbigniew Tucholski (IHNPAN) – historyk techniki i komunikacji, specjalizujący
się m.in. w historii kolejnictwa;
dr hab. Jacek Wesołowski (PŁ) – architekt, specjalizujący się m.in. w obszarach transportu
i planowania przestrzennego, autor dwutomowej monografii o halach peronowych.
Po panelu przewidujemy dyskusję z udziałem słuchaczy.
Cykl dyskusji jest częścią projektu „Literaturoznawstwo architektoniczne”, finansowanego ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2016 – 2019, nr projektu  0176/NPRH4/H2a/83/2016, kierownik: Aleksandra Wójtowicz.

Otwarte konsultacje rekomendacji dotyczących danych badawczych w humanistyce

Grupa robocza e-Humanities działająca w ramach ALLEA (ALL European Academies) opracowała rekomendacje dotyczące nowych wyzwań związanych z zarządzaniem danymi badawczymi i zastosowaniem zasad FAIR w szerszym kontekście otwartej nauki.
Publiczne konsultacje tych rekomendacji rozpoczęły się 8 maja 2019 i mają na celu zebranie uwag od badaczy, praktyków i instytucji badawczych z obszaru humanistyki.
Wersja robocza rekomendacji (w języku angielskim) dostępna jest w trybie sugerowania zmian pod tym linkiem: http://bit.ly/ALLEADH
Prosimy zapoznać się z instrukcjami i dodać swoje pytania i komentarze. Będziemy zbierać i uwzględniać uwagi zgłoszone do 15 czerwca 2019.
Zapraszamy także na sesję konsultacji na żywo, która odbędzie się podczas DARIAH Annual Event w Warszawie, w środę 15 maja o 16:00 w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego (sala 097). Warsztaty  Let's Be FAIR: Forging Organisational Recommendations on Research Data in the Humanities poprowadzą Natalie Harrower, Maciej Maryl i Eveline Wandl-Vogt. Więcej informacji o tym wydarzeniu tutaj: https://dariah-ae-2019.sciencesconf.org/261666.

Wiadomości Centrum Humanistyki Cyfrowej

Piąte urodziny Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN w ramach obchodów 70-lecia IBL PAN

19 listopada 2018 w Warszawie, w Instytucie Badań Literackich PAN, odbyło się wydarzenie pod hasłem piątych „urodzin” Centrum Humanistyki Cyfrowej, w ramach obchodów 70-lecia IBL PAN.
Zachęcamy do zapoznania się ze sprawozdaniem z wydarzenia na łamach "Biuletynu Polonistycznego" >>

27 listopada 2019 r., PAN Pałac Staszica, Warszawa: PoliSSH perspective on Horizon Europe. (Rejestracja przedłużona do 21 listopada!)

Biuro Promocji Nauki PolSCA PAN w Brukseli (Polish Science Contact Agency - PolSCA) zaprasza na wydarzenie PoliSSH Perspective on Horizon Europe, organizowane wspólnie z Krajowym Punktem Kontaktowym.
Jest ono skierowane przede wszystkim do Dyrekcji instytutów, samodzielnych pracowników naukowych oraz pracowników wsparcia projektowego, którzy są bezpośrednio zaangażowani w budowanie konsorcjów, udział w konkursach i realizację projektów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Głównym celem wydarzenia jest wsparcie uczestnictwa polskich naukowców z obszaru nauk społecznych i humanistycznych (SSH) w programach ramowych UE m.in. poprzez poinformowanie o możliwościach i zasadach udziału przedstawicieli SSH w programach ramowych UE, przede wszystkim w kolejnym programie ramowym Horyzont Europa, gdzie SSH ma stanowić tzw. zagadnienie przekrojowe. Wydarzenie ma na celu również przybliżenie europejskiego kontekstu polskim naukowcom dzięki zaproszeniu osób z instytucji europejskich (zwłaszcza Komisji Europejskiej), a także z europejskich sieci działających na rzecz badaczy z zakresu nauk społecznych i humanistycznych oraz zachęcenie polskich reprezentantów SSH do sieciowania z zagranicznymi partnerami.
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, ale należy się zarejestrować do 21 listopada.
Wszystkie informacje można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia: https://polisshpolsca.pan.pl/ oraz na FB: https://www.facebook.com/events/547124342500015/.

Jak ułatwić współpracę między badaczami w dziedzinie nauk humanistycznych a instytucjami dziedzictwa kulturowego. Poradnik, pod red. Macieja Maryla i Klaudii Grabowskiej

Dzięki współpracy z MKiDN i FINA w ramach projektu TuEuropeana 2019 ukazała się polska wersja raportu DARIAH Theme 2017: Jak ułatwić współpracę między badaczami w dziedzinie nauk humanistycznych a instytucjami dziedzictwa kulturowego. Poradnik.

Jest to zestaw bardzo praktycznych wskazówek dla humanistów cyfrowych i instytucji dziedzictwa, który może pomóc im w znalezieniu wspólnego języka. O potrzebie powstania tego dokumentu świadczy duża popularność wersji angielskiej (1,8 tys. odsłon i prawie tysiąc pobrań).
 
Jak ułatwić współpracę między badaczami w dziedzinie nauk humanistycznych a instytucjami dziedzictwa kulturowego. Poradnik, pod red. Macieja Maryla i Klaudii Grabowskiej. Warszawa: Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN, October 10, 2019. doi:10.5281/zenodo.3472985.

IBL PAN zbada praktyki interdyscyplinarne w humanistyce w ramach projektu z Horyzontu 2020

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk jest jednym z wykonawców projektu „Shaping Interdisciplinary Practices in Europe” (SHAPE-ID), który otrzymał 1,5 mln euro finansowania od Komisji Europejskiej w ramach programu Horyzont 2020. SHAPE-ID jest odpowiedzią na stawiane przez współczesny świat wyzwania, którym najlepiej sprostać poprzez rozwój badań interdyscyplinarnych i międzydziedzinowych. W ramach projektu powstanie lista dobrych praktyk i rekomendacji dla Komisji Europejskiej, dotyczących trans- oraz interdyscyplinarności w nauce, ze szczególnym naciskiem na nauki humanistyczne i społeczne. Koordynatorem projektu jest Trinity College Dublin z Irlandii. Ponadto w ramach konsorcjum współpracują partnerzy z Holandii, Szkocji, Szwajcarii oraz Włoch.

IBL PAN i konsorcjum OPERAS w europejskim projekcie TRIPLE

Konsorcjum OPERAS otrzymało 5,6 miliona EUR ze środków programu Horyzont 2020 na realizację projektu TRIPLE (Targeting Researchers through Innovative Practices and multiLingual Exploration). Platforma TRIPLE będzie elementem infrastruktury badawczej OPERAS, powiązanej z EOSC (European Open Science Cloud). Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (CHC IBL PAN) jako członek grupy zarządzającej konsorcjum będzie jednym z wykonawców projektu.

Otwarte konsultacje rekomendacji dotyczących danych badawczych w humanistyce

Grupa robocza e-Humanities działająca w ramach ALLEA (ALL European Academies) opracowała rekomendacje dotyczące nowych wyzwań związanych z zarządzaniem danymi badawczymi i zastosowaniem zasad FAIR w szerszym kontekście otwartej nauki.
Publiczne konsultacje tych rekomendacji rozpoczęły się 8 maja 2019 i mają na celu zebranie uwag od badaczy, praktyków i instytucji badawczych z obszaru humanistyki.
Wersja robocza rekomendacji (w języku angielskim) dostępna jest w trybie sugerowania zmian pod tym linkiem: http://bit.ly/ALLEADH
Prosimy zapoznać się z instrukcjami i dodać swoje pytania i komentarze. Będziemy zbierać i uwzględniać uwagi zgłoszone do 15 czerwca 2019.
Zapraszamy także na sesję konsultacji na żywo, która odbędzie się podczas DARIAH Annual Event w Warszawie, w środę 15 maja o 16:00 w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego (sala 097). Warsztaty  Let's Be FAIR: Forging Organisational Recommendations on Research Data in the Humanities poprowadzą Natalie Harrower, Maciej Maryl i Eveline Wandl-Vogt. Więcej informacji o tym wydarzeniu tutaj: https://dariah-ae-2019.sciencesconf.org/261666.

12-13 kwietnia 2018, Pałac Staszica: Promocja humanistyki - pojęcia, problemy, metody. Pierwsze spotkanie z cyklu "Polonistyka pod lupą"

Serdecznie zapraszamy na uroczystą premierę nowej odsłony „Biuletynu Polonistycznego”, która odbędzie się podczas spotkania polonistów 12 i 13 kwietnia w Pałacu Staszica w Warszawie w ramach obchodów 70-lecia Instytutu Badań Literackich PAN. Spotkanie - pierwsze z cyklu "Polonistyka pod lupą" - będzie okazją nie tylko do zaprezentowania nowego „Biuletynu”, ale także do szerszej dyskusji na temat promocji humanistyki oraz wykorzystywania zasobów internetowych w pracy humanisty.

Na wydarzenie zapraszamy wszystkich zainteresowanych.

W przypadku warsztatów ze względów organizacyjnych prosimy o zgłoszenie udziału w formie mailowej na adres: redakcja@biuletynpolonistyczny.pl.

Szczegółowe informacje na stronie "Biuletynu Polonistycznego" >>

PROGRAM SPOTKANIA:

1 kwietnia 2019, godz. 13: Przyszłość wydawnictw akademickich i komunikacji naukowej. Uwagi do raportu Komisji Europejskiej / otwarte seminarium CHC

Centrum Humanistyki Cyfrowej serdecznie zaprasza na kolejne otwarte seminarium CHC, które odbędzie się w poniedziałek 1 kwietnia 2019 o godzinie 13:00 w sali 144 (Pałac Staszica, Nowy Świat 72).

OPERAS Scientific Advisory Committee – zaproszenie do udziału w naborze

OPERAS tworzy naukowy komitet doradczy i zaprasza do niego badaczy, wydawców, bibliotekarzy, inżynierów, którzy są ekspertami w jednym lub kilku z poniższych tematów: nauki społeczne i humanistyczne, komunikacja naukowa, otwarta nauka, infrastruktura cyfrowa.
Scientific Advisory Committee będzie niezależnym organem, w skład którego wejdzie od 5 do 10 ekspertów, udzielającym rad i zaleceń zgromadzeniu wykonawczemu OPERAS w zakresie obecnych i przyszłych projektów etycznych, naukowych i technicznych, jak również działań w ramach systemu OPERAS.
OPERAS oferuje:
- różnorodne, ambitne i interesujące zadania realizowane wspólnie z europejskimi i międzynarodowymi ekspertami;
- ciekawe dyskusje i podejmowanie decyzji w atmosferze współpracy;
- możliwość kształtowania przyszłości otwartej nauki dla nauk humanistycznych i społecznych w Europie.
Rekrutacja jest otwarta zarówno dla osób na wczesnym etapie kariery zawodowej, jak i dla doświadczonych specjalistów i naukowców. Przy wyborze kandydatów dąży się do zapewnienia równowagi płci.
Ostateczny termin składania zgłoszeń: 25 czerwca 2020 r.
Szczegółowe informacje: https://operas.hypotheses.org/4129

 

Projekty cyfrowe z zakresu nauk humanistycznych i społecznych w Polsce - zaproszenie do wypełnienia ankiety

Zapraszamy do udziału w drugiej edycji badania, dotyczącego projektów cyfrowych z zakresu nauk humanistycznych, społecznych i nauk o sztuce realizowanych przez polskie instytucje naukowe. Badanie prowadzi Instytut Badań Literackich PAN w ramach prac konsorcjum DARIAH-PL. Zebrane dane pozwolą ukazać stan humanistyki cyfrowej w Polsce i upowszechnić wiedzę o inicjatywach realizowanych w różnych krajowych ośrodkach. 
http://www.ankietahc.ibl.waw.pl/index.php/532132

DARIAH Working Group on Research Data Management

W kwietniu 2020 r. oficjalnie ruszyły prace nowej grupy roboczej DARIAH:DARIAH Working Group on Research Data Management. Jej członkowie skupiają się na kwestiach związanym z szeroko pojętym zarządzaniem danymi w humanistyce i naukach społecznych (SSH).
Grupie roboczej przewodniczą Erzsébeta Tóth-Czifry (Biuro Koordynacji DARIAH) i Marta Błaszczyńska (Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk).

3-4 października 2019, Bruksela: East European Dissent between Agenda & Legacy

Organizatorzy sieci badawczej "New Exploratory Phase in Research on East European Cultures of Dissent" (NEP4DISSENT) zapraszają do udziału w konferencji naukowej.
Szczegółowe informacje znajdą Państwo na stronie www: http://nep4dissent.eu/events/conference-east-european-dissent-between-agenda-and-legacy/ .
 

Podpisanie umowy ramowej o współpracy między IBL PAN a Międzynarodowym Stowarzyszeniem Studiów Polonistycznych

Celem umowy zawartej 23 lutego 2016 roku między IBL PAN a Międzynarodowym Stowarzyszeniem Studiów Polonistycznych jest ścisła współpraca przy wspólnych projektach dotyczących polonistyki zagranicznej, szczególnie przy rozwoju "Biuletynu Polonistycznego" jako platformy służącej środowisku polonistycznemu w kraju i za granicą.

11 marca 2014, Warszawa: Konferencja "Opening Science to Meet Future Challenges"

"To już nie luksus – to absolutna konieczność" - rozmowa z Prof. W. Boleckim w dziale "Informacje o ruchu otwartej nauki w Polsce i na świecie" na stronie CeON

 

 

 

 

 

 


 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45