Rys historyczny

 

Zainteresowania badawcze członków pracowni wiążą się z problematyką historycznie zmiennych form języka artystycznego w relacji do zagadnień genologii, stylistyki, retoryki, literackich programów i poetyk, form krytyki literackiej i recepcji jak również metodologicznych problemów historii oraz teorii literatury. Indywidualne badania realizowane w pracowni obejmują wszystkie rodzaje literackie (poezja, dramat, proza, eseistyka, formacje międzyrodzajowe) oraz różne gatunki (literackie i paraliterackie), analizowane na materiale pochodzącym z różnych epok (głównie XIX, XX oraz XXI wieku).


*
 

Pracownię Poetyki Historycznej poprzedziła Pracownia Dziejów Form Artystycznych  w Literaturze Polskiej utworzona w 1955 roku pod kierunkiem profesora Kazimierza Budzyka. Zespół tworzyli również dr Kazimierz Bartoszyński, dr Michał Głowiński, mgr Hanna Małgowska, mgr Janusz Sławiński. W styczniu 1967 roku Pracownia Dziejów Form Artystycznych w Literaturze Polskiej przekształcona została w Pracownię Poetyki Historycznej. Pracownia funkcjonowała w ramach Zakładu Historii Literatury Współczesnej, kierowanego przez prof. Stefana Żółkiewskiego. Kierownikiem Pracowni Poetyki Historycznej został dr Janusz Sławiński, który kierował nią do końca sierpnia 1971 roku. W związku ze zmianą struktury organizacyjnej Instytutu Badań Literackich od 1 września 1971 roku Pracownia Poetyki Historycznej znalazła się w Zakładzie Systematyki Form Literackich. Jego kierownikiem został Janusz Sławiński, natomiast kierownictwo w Pracowni Poetyki Historycznej przejął Michał Głowiński, który pełnił tę funkcję do końca 1990 roku. Nowym kierownikiem Pracowni Poetyki Historycznej został wówczas prof. Włodzimierz Bolecki. Od 1 października 2013 roku kierownikiem pracowni jest dr hab. Magdalena Rembowska-Płuciennik.

Od początku istnienia pracowni ważną częścią jej działalności była organizacja Ogólnopolskich Konferencji Teoretycznoliterackich. Coroczne sesje kontynuowały tradycję zapoczątkowaną na Uniwersytecie Warszawskim przez profesora Kazimierza Budzyka i jego współpracowników, którzy następnie znaleźli się w Instytucie Badań Literackich (m. in. Aleksandrę Okopień-Sławińską, Janusza Sławińskiego, Michała Głowińskiego).


W 2011 roku w Krakowie odbyła się XXXIX Konferencja Teoretycznoliteracka „Historia Literatury – reaktywacja”, zorganizowana przez Pracownię Poetyki Historycznej wspólnie z Katedrą Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 2012 roku w Kościelisku odbyła się XL Konferencja Teoretycznoliteracka „Kulturowa historia literatury”, zorganizowana przez Pracownię Poetyki Historycznej wspólnie z Katedrą Antropologii Literatury i Badan Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego,

W 2013 roku w Jugowicach odbyła się XLI Konferencja Teoretycznoliteracka „Dyskursy konfliktu”, zorganizowana przez Pracownię Poetyki Historycznej wspólnie z Uniwersytetem Wrocławskim oraz Czeską Akademią Nauk

Wśród innych ważnych przedsięwzięć zbiorowych zrealizowanych przez pracownię wymienić należy organizowane w latach 1996 – 2002 wraz z Instytutem Filologii Polskiej KUL konferencje młodszych pracowników z cyklu „Która lektura?”, poświęcone interpretacjom poetów XX wieku, a przede wszystkim następujące serie wydawnicze:


W latach 2010-2012 pracownia zrealizowała interdyscyplinarny projekt „Sensualność w kulturze polskiej. Przedstawienia zmysłów człowieka w języku, piśmiennictwie i sztuce od średniowiecza do współczesności”. Jego celem było opisanie doświadczenia sensualnego wpisanego w kulturowe kody społeczne i utrwalonego zarówno w rozmaitych dyskursach społecznych, tekstach literackich, dziełach sztuki, jak i w mowie ciała oraz symbolice gestów symbolicznych w obrzędach ludowych. Szeroki zakres projektu wymagał współpracy wielu specjalistów z różnych dziedzin humanistycznych. Pracownia Poetyki Historycznej pełniła w tym przedsięwzięciu funkcję koordynatora działań poszczególnych podzespołów (literaturoznawstwo i lingwistyka, historia sztuki, filozofia, psychologia, etnologia, etc.).  Projekt  opiera  się  na  rozwiązaniach e-Science,  zakładających wykorzystanie internetu i narzędzi technologii cyfrowej do prezentacji badań naukowych oraz popularyzacji ich efektów. Efektem końcowym jest witryna on-line pełniąca funkcję internetowej encyklopedii tematycznej dotyczącej problematyki sensualności w kulturze, dostępna pod adresem http://sensualnosc.ibl.waw.pl
Projekt realizuje cele strategiczne "Programu rozwoju infrastruktury informatycznej nauki na lata 2007-2013" ustanowionego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 28 czerwca 2007 r.
 

 


 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45, e-mail: ibadlit@ibl.waw.pl