Kurs Kreatywnego Pisania (warsztaty literackie)

 
KURS KREATYWNEGO PISANIA
(warsztaty literackie)
Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk
00-330 Warszawa, ul. Nowy Świat 72
tel.: 530-064-008 (w czasie dyżurów: 22 826 69 17)
 
 
Kierownik kursu:
prof. dr hab. Anna Nasiłowska - kierownik Kursu Kreatywnego Pisania Instytutu Badań Literackich PAN (od 2007 roku). Poetka, pisarka, profesor. Opublikowała kilka zarysów historii literatury polskiej, uczestniczyła w tworzeniu słowników i encyklopedii, od 1990 roku pracuje w redakcji dwumiesięcznika „Teksty Drugie”.
Poza tym jest autorką trzech biografii (pary Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir, Maria Pawlikowska–Jasnorzewska, Yoshiho Umeda). Debiutowała w prasie literackiej wierszami (1977), potem napisała między innymi eseje „Miasta” (1993), tomy prozy: „Księga początku” (2002, wznowienie 2015), „Czteroletnia filozofka” (2004, tłumaczenie bułgarskie 2014), powieść „Konik, szabelka” (2011, nominacja do nagrody Gdynia), tom wierszy „Żywioły” (2014). Miała dwie samodzielne wystawy fotograficzne.
e-mail: anna.nas@wp.pl
 
Opiekun roku – dr Tomasz Żukowski
 
Sekretarz – Anna Ryjak

Sekretariat studiów podyplomowych i kursów IBL PAN:
Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, I piętro, pok. 107.
Dyżury sekretariatu:
środy i piątki w godzinach 16.00-19.00, soboty w godzinach 10.00-15.00
Telefon codziennie w godzinach 10.00-17.00: 530 064 008530 064 008, dodatkowo w czasie dyżurów (22) 826 69 17(22) 826 69 17
e-mail: podyplomowe@ibl.waw.pl
 
 

Kurs Kreatywnego Pisania (creative writing), uruchomiony w 2007 roku, skierowany jest do wszystkich osób, które piszą i pragnęłyby rozwijać tę umiejętność. Sprzyjać ma podejmowaniu samodzielnej twórczości poetyckiej, prozatorskiej, translatorskiej, dziennikarskiej oraz krytycznoliterackiej. Ma kształtować wrażliwość, wyobraźnię, umiejętność stosowania form literackich, symboliki i świadomość językową. Kurs nie jest nastawiony na wiedzę o teorii i historii literatury, choć podczas zajęć będą również analizowane teksty literackie. Nie gwarantuje sukcesu, ale rozwija wiele potrzebnych umiejętności pisarskich, dostarcza wiedzy o technikach pisania oraz o funkcjonowaniu rynku. Będziemy ćwiczyć pisanie tekstów o zróżnicowanej poetyce, stylistyce, realizujących różnorodne reguły gatunkowe (esej, artykuł, powieść, opowiadanie, felieton, reportaż itd.)
Zajęcia prowadzą osoby mające znaczący dorobek twórczy w dziedzinie poezji, prozy, eseju, krytyki literackiej i form dziennikarskich. W trakcie warsztatów uczestnicy mogą przedstawiać własne próby pisarskie.

 
PROGRAM KURSU

l.p.

NAZWA PRZEDMIOTU

PROWADZĄCY

Ilość godzin

  1.  

Warsztaty prozatorskie

Jarosław Kamiński

26

  1.  

Warsztaty pisania scenariusza

Magdalena Wleklik

20

  1.  

Nowe teorie humanistyczne

Anna Nasiłowska

18

  1.  

Krytyka literacka

Leszek Szaruga

20

  1.  

Sztuka eseju

Marek Bieńczyk

10

  1.  

Biografia

Anna Nasiłowska

14

  1.  

Warsztat poetycki. Pisanie i czytanie

Maciej Cisło

26

  1.  

Prawo autorskie

Anna Nasiłowska

4

  1.  

Redakcja tekstu

Iwona Misiak

8

  1.  

Praktyka pisarza. Spotkania

 

12

 

RAZEM

 

158

 

Sprawy organizacyjne

 

Kurs obejmuje dziesięć zjazdów. Przewidujemy także zjazd jedenasty, rezerwowy termin na wypadek nieprzewidzianych okoliczności (np. niedyspozycja prowadzącego). Zajęcia, które z przyczyn losowych nie odbędą się w planowanym czasie, odrobimy na jedenastym, dodatkowym zjeździe.
Świadectwo ukończenia kursu będzie wystawiane na podstawie zaliczenia na ocenę jednego z trzech przedmiotów: warsztatów prozatorskich, warsztatów poetyckich lub warsztatów scenopisarskich (można spróbować swoich sił, zaliczając wszystkie trzy przedmioty) oraz dokonanie opłaty za świadectwo w wysokości 30 zł. Warunki zaliczenia określają prowadzący.
Zajęcia prowadzimy w grupie liczącej około 25 osób.
Oferta, którą przedstawiamy, nie powinna ulec zmianie. Organizatorzy zastrzegają sobie jednak prawo do korekty planu zajęć.
Opłata za kurs wynosi: 200 zł wpisowe, czesne 2.100 zł. Żeby zostać uczestnikiem kursu należy wypełnić tzw. kartę informacyjną i opłacić wpisowe 200 zł. Opłatę za kurs w wysokości 2.100 zł przyjmujemy w pełnej kwocie do 5 października 2015 roku. Opłata za świadectwo ukończenia kursu wynosi 30 zł.
Opłat można dokonywać bezpośrednio w Sekretariacie studiów podyplomowych i kursów (Pałac Staszica, pok. 107) lub na konto:
Instytut Badań Literackich PAN, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa
BGK 13 1130 1017 0020 1466 2720 0001

Terminy zjazdów:
1. 17/18 października 2015
2. 7/8 listopada 2015
3. 28/29 listopada 2015
4. 12/13 grudnia 2015
5. 16/17 stycznia 2016
6. 13/14 lutego 2016
7. 12/13 marca 2016
8. 16/17 kwietnia 2016
9. 14/15 maja 2016
10. 4/5 czerwca 2016
11. 11/12 czerwca 2016 (zjazd rezerwowy)


Bliżej o przedmiotach

Warsztaty prozatorskie
Prowadzi Jarosław Kamiński
JAROSŁAW KAMIŃSKI,
pisarz, dramaturg, scenarzysta. W 2015 ukazała się jego najnowsza powieść: „Wiwarium” (W.A.B.). W 2012 r. wydał powieść Rozwiązła (W.A.B.). Książka znalazła się na liście bestsellerów Empiku. Program III Polskiego Radia, Magazyn Literacki „Książki” oraz portal WP.pl zaliczyli ją do najważniejszych wydarzeń literackich 2012 r. Kamiński był współscenarzystą trzeciego sezonu serialu HBO Bez Tajemnic (reż. A. Holland i K. Adamik). W 2011 r. podczas Max Ophuels Preis Festival w Saarbrücken odbyła się premiera niemieckiego filmu Nachmieter, którego był współscenarzystą (reż. Marc Metzger). Jako Wielebny Kamiński autor opublikował zbiór radykalnych esejów-kazań Jak nie dać się ogłupić (pierwsza e-książka sprzedawana w polskim internecie). Sztuki Kamińskiego, m.in. Szczęśliwego Nowego ’67, Proces Johnnego D. i Selekcja, były publikowane i nagradzane, a także wystawiane lub prezentowane w formie czytań w wielu teatrach w Polsce. Kamiński pisze również eseje (m.in. do pisma sieciowego dwutygodnik.com).

Jak znaleźć swój pisarski głos? Jak nie zakłamać go w trakcie pisania? Zazwyczaj oznacza to wyjście poza pisarską „strefę bezpieczeństwa” i twórczą konfrontację z niepewnością i lękiem. Oto punkt wyjścia warsztatów prozatorskich. W ich trakcie poznamy podstawowe reguły klasycznego opowiadania. Równocześnie będziemy rozwijali projekty literackie uczestników. Ważnym elementem warsztatów będzie praca zespołowa, dyskusje nad projektami i spora ilość ćwiczeń literackich, służących „rozpisaniu się” uczestników.

Warsztaty pisania scenariusza
Prowadzi Magdalena Wleklik

Celem warsztatów jest napisanie scenariusza filmu krótkometrażowego, który ma szansę realizacji. Zaczniemy od poszukiwania inspiracji do twórczego pisania. Po wstępnej selekcji pomysłów, zajmiemy się ich rozwojem. Znajdziemy interesującego protagonistę, wyróżnimy wątki, a następnie popracujemy nad strukturą scenariusza fabularnego, dokumentalnego lub animowanego. Zajmiemy się techniką budowania scen, potem sekwencji, aby ostatecznie stworzyć solidną konstrukcję dramaturgiczną.
Praca scenarzysty to połączenie rzemiosła ze sztuką, dlatego zastanowimy się nad artystycznymi walorami poszczególnych projektów oraz kontekstem wypowiedzi filmowej. Każdy będzie miał szansę na wypracowanie swojego indywidualnego języka wizualnego. W międzyczasie będziemy oglądać polskie filmy krótkometrażowe, rozmawiać o dziełach najważniejszych scenarzystów w historii kina. Poznamy możliwości adaptacji literatury i dramatu. Skupimy się na omówieniu sytuacji na rynku zawodowym oraz praktyce pisania dla różnych mediów.
MAGDALENA WLEKLIK, absolwentka PWSFTviT w Łodzi. Scenarzysta, pisarz, reżyser. Autorka scenariuszy filmowych (m.in. "Możesz być kim chcesz", "Kino", "Czerwone") i telewizyjnych (m.in. „Plebania”, „BrzydUla”, „Anna Maria Wesołowska”, „Malanowski & partnerzy”), Teatru Telewizji, słuchowisk radiowych. Autorka powieści „Szykuj się do odlotu” oraz opowiadań. Reżyser Teatru Polskiego Radia i filmów krótkometrażowych. Członkini Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

Sztuka eseju
Prowadzi Marek Bieńczyk

Celem zajęć jest połączenie umiejętności nabytych podczas warsztatów prozatorskich, dziennikarskich i poetyckich, to znaczy synteza świadomej konstrukcji ze swobodą stylu. Pierwsze spotkania poświęcone będą wspólnemu projektowaniu esejów na zadany temat i pisaniu kluczowych fragmentów. Druga część cyklu poświęcona zostanie analizie i szlifowaniu esejów napisanych przez uczestników.
MAREK BIEŃCZYK, prozaik, eseista, tłumacz Kundery i Ciorana, historyk literatury w Instytucie Badań Literackich PAN, współpracownik kwartalnika „L'atelier du Roman” (Francja). Studiował romanistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Jest członkiem International Federation of Wine and Spirits and Writers (F.I.J.E.V.).

Biografia
Prowadzi Anna Nasiłowska

Biografia – spektrum gatunku obejmuje dużą rozmaitość form: od powieści niefikcjonalnej do prac naukowych. Jak pisać biografie? Jak szukać materiałów? Co wolno ujawnić? Czy istnieją tematy tabu? – o tym rozmawiać będziemy na spotkaniach. Od kilku lat biografia zaczyna być w Polsce doceniana. Czytelnicy lubią biografie, wydawcy zaczęli je zamawiać.
ANNA NASIŁOWSKA, profesor zwyczajny, pisarka, autorka biografii pary Jean- Paul Sartre i Simone de Beauvoir oraz Marii Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej. Prozaik, opublikowała „Domino”, „Księgę początku”, „Czteroletnią filozofkę”, „Historie miłosne”. Jej powieść „Konik, szabelka” została nominowana do Nagrody Literackiej Gdyni. Sekretarz Polskiego PEN- Klubu.

Warsztat poetycki. Pisanie i czytanie
Prowadzi Maciej Cisło

Warsztaty poetyckie pomyślane zostały jako życzliwy dialog z adeptami przedstawiającymi własne (oraz zadane w formie „prac domowych”) teksty pisane mową wiązaną. Osobną sprawą jest to, czy nauka sztuki wierszotwórczej potrzebna jest prozaikom, którzy zazwyczaj przeważają na kursach IBL? Ba, środki poetyckie spotykamy w całej literaturze pięknej! Wystarczy wspomnieć o figurach retorycznych (metafora, elipsa, anafora, symbole, tropy), a dalej o rytmie i rymie (choćby dalekim), bez których nie obejdzie się żadna dobra powieść, utwór sceniczny, esej czy reportaż… Miał może paradoksalną rację Norwid, gdy w „Rzeczy o wolności słowa” pisał:
...prozy? – nie ma wcale...
I jakże by być mogła! ...skoro są periody?
Dwukropki? – komy? – pauzy?...
...to jest brulion ody
Nie napisanej wierszem.

MACIEJ CISŁO, ur. 1947. Debiutował jako poeta w 1975 w miesięczniku „Nowy Wyraz”. W czasie stanu wojennego – internowany. Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i PEN-Clubu. Laureat Nagrody im. Barbary Sadowskiej za całokształt twórczości. Wielokrotny stypendysta Funduszu Promocji Twórczości przy Ministerstwie Kultury. Uczestnik konferencji literackich i festiwali międzynarodowych. Członek jury w konkursach, recenzent, współpracownik radiowej Dwójki (miał tam m.in. stałą audycję poświęconą „liternetowi” pn. „Poeci w Sieci”.) Lektor i redaktor w wydawnictwie książkowym Nowy Świat. Prywatnie – mąż poetki i powieściopisarki Anny Janko.
Wydał następujące tomy wierszy: „Plastikowe języki”, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1979; „Okoliczniki są sprzyjające”, Czytelnik, Warszawa 1982; „Z domu normalnych”, NOW-a, Warszawa 1985; „Stan po”, Czytelnik, 1986; „Było jutro, będzie wczoraj”, Przedświt, Warszawa 1993; „Bezczas i niemiejsce”, Zielona Sowa, Kraków 2003, „Kochaina, wiersze używane i nowe”, Nowy Świat, Warszawa 2006. Jego utwory ukazywały się też w antologiach za granicą (np. w dwujęzycznej „Das Unsichtbare lieben – Kochać to, co niewidzialne”, Kirsten Gutke Verlag, Kolonia 1998).
W 1994 roku, nakładem ostrołęckiej Pracowni wyszło „Razem osobno”, prozo-poetycka książka sylwiczna. Następny tom „Razem osobno”, z podtytułem „Wieloksiążka”, opublikowało warszawskie Trio w roku 1997. Ciąg dalszy tej serii, tym razem pn. „Błędnik”, ma się ukazać jesienią 2012 (pod patronatem szczecińskiej „Formy”).
Maciej Cisło jest też autorem wyborów poezji (Horacego, Kochanowskiego, Norwida), wydanych przez Prószyńskiego i Spółkę, oraz antologii wierszy dla dzieci (Wśród serdecznych przyjaciół).

Nowa humanistyka i wizje literatury
Prowadzi Anna Nasiłowska

W trakcie zajęć będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Postmodernizm i światowa klasyka powieści postmodernistycznej;
2. Feminizm, gender i program „ecriture feminine”;
3. Teorie dyskursu, literatura mniejszości seksualnych;
4. Postkolonializm z polskiej perspektywy.

Prawo autorskie
Prowadzi Anna Nasiłowska

Prawo autorskie – z perspektywy praktyka. Na co trzeba zwracać uwagę podpisując umowy autorskie? Jak wyglądać może umowa? Dlaczego to takie ważne? Pozycja prawa autorskiego w cyfrowym świecie jest słaba. Czy trzeba jej bronić? Kiedy rozmawialiśmy o tym z uczestnikami kursu, stworzyliśmy taki zestaw postulatów:
1. Jesteśmy za rozwojem platform cyfrowych umożliwiających dostęp do utworów literackich i innych dzieł;
2. Książka powinna żyć dłużej niż towar w hipermarkecie kultury;
3. Potrzebna jest kampania społeczna, uświadamiająca wagę praw autorskich;
4. Dzieło jest owocem pracy;
5. Praca powinna być wynagradzana;
6. Praca twórcy jest traktowana jak praca domowa kobiet - niewidoczna. Każdy widzi bałagan, ale nie każdy wie, że porządek nie robi się sam.
7. Interes państwa i społeczeństwa polega na rozwoju twórczości rodzimej;
8. Potrzebne jest zrozumienie dla greckiej paidei: idei pracy, twórczości i uczenia się, uszlachetniających całe życie;
9. Dzieło powinno wchodzić w jak najszerszy obieg i być przedmiotem poważnej dyskusji;
10. Popieramy festiwale literackie jako okazję spotkań z publicznością i spotkań twórców, umożliwiającą wymianę idei;
11. Prawa autorskie przysługują każdemu;
12. Twórca ma prawo decydować, kto zarządza jego prawami;
13. Nie wolno pozbawiać twórcy wpływu na los dzieła;
14. Jesteśmy za różnorodnością form dostępu do utworów literackich (księgarnie, biblioteki, targi, sprzedaż internetowa);
15. Autor powinien móc zdecydować o skróceniu 70-letniego okresu ochrony praw autorskich po śmierci, przeniesienie jego utworów do domeny publicznej mogłoby się odbywać z chwilą jego śmierci;
16. Teksty podpisane przez autorów wolno cytować z internetu z podaniem źródła i autora, o ile nie jest to użycie komercyjne;
17. W wypadku wykorzystania tekstu w celach komercyjnych trzeba pytać autora o zgodę, a po jej uzyskaniu - podpisać umowę autorską i wypłacić honorarium;
18. Musimy chronić język literacki, tworzywo naszej twórczości i środek porozumiewania się;
19. Demokracja powinna wyzwalać siły twórcze i chronić wolność słowa;
20. Na wszystkich piszących i zabierających głos w przestrzeni publicznej spoczywa odpowiedzialność moralna za głoszone poglądy i propagowane postawy.
ANNA NASIŁOWSKA, profesor zwyczajny, pisarka, autorka biografii pary Jean-Paul Sartre i Simone de Beauvoir oraz Marii Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej. Prozaik, opublikowała „Domino”, „Księgę początku”, „Czteroletnią filozofkę”, „Historie miłosne”. Jej powieść „Konik, szabelka” została nominowana do Nagrody Literackiej Gdyni. W roku 2013 wydała biografię Yoshiho Umedy, Japończyka, działacza pierwszej Solidarności zatytułowaną „Wolny agent Umeda i druga Japonia”. Sekretarz Polskiego PEN- Klubu.

 

 

 


 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45, e-mail: ibadlit@ibl.waw.pl