Kurs Poprawnej Polszczyzny. (Jak poprawnie i sprawnie mówić i pisać po polsku) – XI edycja

„Chodzi mi o to, aby język giętki
Powiedział wszystko, co pomyśli głowa […]”
                 J. Słowacki, Beniowski (Pieśń V)

 

Kierownik Kursu: dr Andrzej Piotr Lesiakowski – adiunkt w Ośrodku Badań Filologicznych i Edytorstwa Naukowego IBL PAN, historyk języka, edytor, przez wiele lat pracujący w wydawnictwach jako redaktor tekstów naukowych
i literatury faktu. W pracy badawczej skupia się przede wszystkim na dziejach językoznawstwa polonistycznego i edycjach krytycznych dzieł pisarzy z różnych epok piśmiennictwa.
 

Język zmienia się nieustannie: na naszych oczach wiele wyrazów wychodzi z użycia, a jednocześnie pojawiają się słowa nowe, zapożyczone z innych języków lub utworzone na gruncie rodzimym. Bywa również, że wyrazy istniejące od dawna w języku nabierają nowych znaczeń i pojawiają się w zupełnie innych niż dotychczas kontekstach. Zmian
w zakresie słownictwa jest tak wiele, że użytkownicy języka często czują się zagubieni. Nie są pewni, czy właściwie używają nowych słów, czy wypowiadają się poprawnie i zrozumiale.
Sprawność językowa polega w dużej mierze na umiejętności dopasowania stylu wypowiedzi do sytuacji komunikacyjnej, w jakiej jest ona wygłaszana, a więc sposób wypowiadania się zależy od okoliczności (wystąpienie publiczne, oficjalne spotkanie, rozmowa prywatna itp.) oraz od adresatów wypowiedzi (do kogo i w jakim celu jest ona skierowana). Zdobywaniu sprawności w tym zakresie służą ćwiczenia stylistyczne oraz analizy tekstów publicystycznych i literackich pod kątem zastosowanych w nich środków wyrazu.
Dyskurs publiczny, na który składają się m.in. artykuły prasowe, przemówienia sejmowe, wypowiedzi komentatorów sceny politycznej w radiu i telewizji, a także teksty reklamowe, bywa niezrozumiały, niespójny logicznie lub po prostu niedbały. W wypowiedziach osób publicznych nierzadko rażą nas niepoprawne sformułowania i językowa nieporadność. Omówienie typowych błędów fleksyjnych i składniowych popełnianych przez użytkowników języka pozwala świadomie dbać o poprawność gramatyczną, spójność i zrozumiałość własnych wypowiedzi.
Kurs adresowany jest do osób, które chcą porozumiewać się poprawnie i sprawnie w rodzimym języku. Na zajęciach kładziemy nacisk na ćwiczenia praktyczne, by przede wszystkim umożliwić słuchaczom ocenę ich indywidualnych kompetencji językowych. Kształcimy m.in. umiejętność posługiwania się figurami stylistycznymi, budowania poprawnych logicznie sądów, dostrzegania strategii komunikacyjnych przyjętych w tekście prasowym, zdolność wykrycia stosowanych w dyskursie publicznym (zwłaszcza w publicystyce politycznej i reklamie) mechanizmów manipulacji odbiorcą. Kurs ma też za zadanie poszerzyć w pewnym zakresie teoretyczną wiedzę o języku wyniesioną przez słuchaczy ze szkoły, ponieważ im więcej wiemy o zjawiskach językowych i ich mechanizmach, tym skuteczniej
i sprawniej potrafimy się między sobą porozumiewać.
Program Kursu obejmuje 112 godzin lekcyjnych ćwiczeń i wykładów.
Najbliższa edycja Kursu planowana jest na początek 2022 roku.
Kurs w całości odbędzie się online.
Wykładowcy
     prof. dr hab. Mirosław Bańko
     prof. dr hab. Andrzej Markowski
     prof. dr hab. Ewa Szczęsna
     dr hab. Iwona Burkacka
     dr hab. Anna Cegieła
     dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska
     dr Tomasz Karpowicz
     mgr Mateusz Adamczyk
Program kursu składa się z 3 bloków tematycznych:
I. Kultura języka
1. Podstawowe pojęcia kultury języka (norma, uzus, innowacja językowa)
2. Typy błędów językowych
3. Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna
4. Poprawność fleksyjna
5. Poprawność składniowa
6. Postawy użytkowników wobec języka
II. Stylistyka praktyczna
1. Zróżnicowanie środowiskowe języka (gwara studencka, żołnierska, narkomanów, internautów, więzienna)
2. Język mówiony i język pisany
3. Odmiany stylowe języka: cechy stylu potocznego, urzędowego, popularnonaukowego i artystycznego
4. Figury stylistyczne i ich funkcje w tekście: peryfrazy, metonimie, synekdochy
5. Komunikacja przenośna (ocena poprawności logicznej metafor, analiza tekstów zbudowanych na jednorodnym szeregu metafor)
6. Stylizacje (archaizacja, dialektyzacja i stylizacja środowiskowa) – analizy stylizowanych tekstów artystycznych
7. Pojęcie błędu stylistycznego. Podstawowe typy błędów stylistycznych
8. Parodia i pastisz – przywoływanie cudzych wypowiedzi
III. Zagadnienia leksykalne
1. Wprowadzenie do zagadnień leksykalnych
2. Życie wyrazów
3. Poprawność leksykalna
Prócz ćwiczeń program Kursu obejmuje także wykłady:
prof. dr hab. Mirosław Bańko: „Wybrane słowniki języka polskiego i cyfrowe zasoby informacji”
prof. dr hab. Andrzej Markowski: „Rada Języka Polskiego – jej rola w kształtowaniu poprawnej polszczyzny”
prof. dr hab. Ewa Szczęsna: „O języku reklamy”
dr hab. Iwona Burkacka: „Język mediów elektronicznych”
dr hab. Anna Cegieła: „Etyka wypowiedzi”
dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska: „Polska etykieta językowa”
mgr Mateusz Adamczyk: „Płeć w języku”
Cena kursu: wpisowe 200 zł (przy zapisywaniu się na kurs), czesne 2000 zł płatne przed rozpoczęciem kursu. Zaświadczenie ukończenia kursu płatne 30 zł.
Opłaty można dokonywać na konto: Instytut Badań Literackich PAN, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa
BGK 13 1130 1017 0020 1466 2720 0001
Aby zostać uczestnikiem Kursu, należy wypełnić kartę informacyjną i dokonać opłaty wpisowej w wysokości 200 zł (przy zapisywaniu się na kurs). Wypełnioną kartę wraz z potwierdzeniem opłaty proszę przesłać na adres 
podyplomowe@ibl.waw.pl lub złożyć osobiście w Sekretariacie Studiów Podyplomowych i Kursów podczas trwania dyżurów.
Serdecznie zapraszamy!

Koordynacja studiów podyplomowych i kursów

Uwaga! Wciąż trwa rekrutacja na:

Studia podyplomowe Zarządzanie Kulturą (ostatnie wolne miejsca! zajęcia od listopada 2021)

Kurs Retoryki Praktycznej (ostatnie wolne miejsca! zajęcia od listopada 2021) 

Kurs Poprawnej Polszczyzny (zajęcia od lutego 2022)

Kurs "Warsztat pisania scenariusza i dramatu" (zajęcia od stycznia 2022)

Kurs "Warsztat pisania scenariusza i dramatu - kontynuacja" (zajęcia od grudnia 2021)

 

Pełnomocnik Dyrektora ds. Studiów Podyplomowych i Kursów
dr Aleksandra Wójtowicz
Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72, Warszawa, pokój 106
Dyżury: czwartek 10.00 – 15.00
Tel. kom.: 605-316-757 od poniedziałku do czwartku w godz. 9.00-16.00
Piątek-niedziela w trybie awaryjnym dla uczestników bieżących kierunków i kursów
Tel. stacjonarny: (22) 826-69-17 w czasie dyżurów
e-mail: pelnomocnik.podyplomowe@ibl.waw.plpodyplomowe@ibl.waw.pl 
Rekrutacja: podyplomowe@ibl.waw.pl

 

Regulamin Kursów organizowanych w ramach działalności edukacyjnej Instytutu Badań Literackich PAN

Logo Archiwum Kobiet

 

     

 

 

 

 

 

 

 

Logo Słownika Polszczyzny XVI wieku

 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45