Ośrodek Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem

Ośrodek Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem IBL PAN powstał 30 kwietnia 2011 roku. Badacze tworzący ten zespół korzystają z rozmaitych narzędzi i inspiracji metodologicznych (analiza dyskursu, narratologia, fabularyzacje Hydena White’a, semantyka historyczna Renharda Kosellecka, koncepcje Pierre’a Bourdieu i Michela Foucaulta), ale ich prace łączą się w spójną całość. Skupiają się na analizie pojęcia i zjawiska sygnowanego słowem „komunizm”, jego zmiennych kolejach losu począwszy od lat 40. aż po współczesność. Przedmiotem zainteresowania zespołu są więc obrazy komunizmu oraz szeroko pojęta pragmatyka i skomplikowana semantyka tego terminu w dziełach literackich, filmowych, tekstach publicystycznych, eseistycznych, biograficznych i naukowych oraz artefaktach. Komunizm, jego niegdysiejsze i współczesne tekstualizacje, są traktowane jako praktyka kulturowa, której wymiar dyskursywny zdaje się nierozerwalnie związany ze społecznym.

Członkowie Ośrodka z IBL PAN:
 
    dr Grzegorz Wołowiec - kierownik
    dr Katarzyna Chmielewska 
    dr Krzysztof Gajewski
    prof. dr hab. Michał Głowiński - profesor emerytowany 
    dr Kajetan Mojsak
    dr Agnieszka Mrozik
    dr  Paweł Rams
    dr hab. Anna Sobieska, profesor instytutu
    mgr Bartłomiej Starnawski
    dr Tomasz Żukowski, profesor instytutu 
 
Członkowie Ośrodka spoza IBL PAN:
  
   dr Anna Artwińska – Uniwersytet w Hamburgu
   dr Aranzazu Calderón Puerta – Uniwersytet Warszawski
   mgr Michał Czaja – Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
   dr Aleksandra Sekuła
   dr Anna Zawadzka – Instytut Slawistyki PAN

Dyżury: środa, godz. 10-12, pok. 138, tel. (22) 65-72-706
 

Wiadomości Ośrodka Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem

Jak pracujemy zespołowo w IBL PAN

O pracy zespołowej w Instytucie, "wspólnocie metodologicznej" i nowatorskich projektach edycji cyfrowych opowiada Paweł Rams, doktorant w IBL PAN, uczestnik prac Ośrodka Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem oraz zespołu Nowej Panoramy Literatury Polskiej. Zapraszamy do obejrzenia filmu!
 

Ludowa historia Polski extra. Spotkanie wokół książki "Komunizm – idee i praktyki w Polsce 1944–1989"

piątek, 10 maja 2019, g. 19.00, Teatr Powszechny/Stół Powszechny, ul. Jana Zamoyskiego 20 

 

W polskiej debacie publicznej panuje niemal niezakłócona zgoda co do
tego, że komunizm był w naszej historii czymś obcym, narzuconym z
zewnątrz, a czas, gdy rządziła formacja odwołująca się do tej idei,
stanowił „czarną dziurę”. Takie twierdzenia nie pozwalają jednak
zmierzyć się ani z wielowymiarową rzeczywistością lat. 1944-1989, ani
z popularnością i siłą komunistycznej wizji społeczeństwa w pierwszych
dekadach tego okresu. W istocie polskie doświadczenie komunistyczne
domaga się odważniejszego podejścia. Jego warunkiem wydaje się
dekonstrukcja antykomunistycznych stereotypów, a krokiem drugim
krytyczna analiza różnych nakładających się na siebie, a czasem
sprzecznych, praktyk, aspiracji, idei i dynamik społecznych, z których
dopiero wyłaniał się „polski komunizm” i jego recepcja. Zadania tego
podjęły się autorki/rzy tomu „Komunizm. Idee i praktyki w Polsce”,
który ukazał się właśnie jako pokłosie pięcioletnich badań Ośrodka
Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem Instytutu Badań
Literackich PAN. Dyskusji z redaktor(k)ami tej książki postanowiliśmy
poświecić specjalne wydanie Ludowej historii Polski.

Panel:

dr Katarzyna Chmielewska (literaturoznawczymi i filozofka, adiunkt w
Instytucie Badań Literackich PAN, Ośrodek Badań Kulturowych i
Literackich nad Komunizmem, redaktorka serii Komunizm. Idee – Dyskursy
– Praktyki, napisała m.in. „Strategie podmiotu: Dziennik Witolda
Gombrowicza”)

dr Natalia Jarska (historyczka, adiunkt w Zakładzie Historii
Społecznej XIX i XX wieku Instytutu Historii PAN, napisała m.in.
„Kobiety z Marmuru. Robotnice w Polsce w latach 1945–1960”)

dr Grzegorz Wołowiec (literaturoznawca, adiunkt, kierownik Zespołu
Literatura i Konteksty i Ośrodka Studiów Kulturowych i Literackich nad
Komunizmem w Instytucie Badań Literackich PAN, napisał m.in.
„Nowocześni w PRL. Przyboś i Sandauer”)

Prowadzenie:

dr hab. Michał Kozłowski (redaktor naczelny "Bez Dogmatu")

Organizatorzy:

Strefa Wolnosłowa
Le Monde diplomatique – edycja polska

Stół Powszechny
Teatr Powszechny
Roz:Ruch

Zapis dźwiękowy spotkania

Książka "Komunizm – idee i praktyki w Polsce 1944–1989"

23 maja 2018 (środa), godz. 11.00, Warszawa - wykład dr Františka A. Podhajský'ogo pt. „Marxist, Leninist, or Stalinist? Julius Fučík´s literary criticism”

Zaproszenie na wykład dostępne tu.

"Rok 1966: PRL na zakręcie" w RCIN

Zbiór tekstów pod redakcją Katarzyny Chmielewskiej, Grzegorza Wołowca i Tomasza Żukowskiego zatytułowany  "Rok 1966: PRL na zakręcie" i wydany drukiem w roku 2014 wszedł do kolekcji Repozytorium Cyfrowego Instytutów Naukowych. Tekst publikacji dostępny tutaj.

 

 

 

 

 

 

Logo Słownika Polszczyzny XVI wieku

 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45