Pracownia Literatury Renesansu i Baroku


Pracownia powstała w roku 1976 pod kierownictwem prof. dr hab. Janusza Pelca. W roku 1993 prof. dr hab. Adam Karpiński, wówczas docent, objął funkcję p.o. kierownika pracowni, zaś w roku następnym został jej kierownikiem. Od grudnia 2011 roku kierownictwo pracowni przejęła dr Joanna Krauze-Karpińska.
Pracownia zajmuje się badaniami i wydawaniem piśmiennictwa polskiego od wieku XVI aż po wiek XVIII.

Główne kierunki badań:

  • studia monograficzne dotyczące dzieł i autorów Renesansu i Baroku (Jakub Kazimierz Haur, Stanisław Herakliusz Lubomirski, Wacław Potocki, Albert Inez, Szymon Okolski),
  • badania z dziedziny historii idei ze szczególnym uwzględnieniem recepcji filozofii antycznej w piśmiennictwie staropolskim (stoicyzm, epikureizm w literaturze renesansu i baroku),
  • zagadnienia teorii literatury, retoryki i poetyki szesnastego i siedemnastego wieku (kompendia wiedzy, w tym heraldyczne podręczniki retoryczne, oratorstwo okolicznościowe, teksty paraliterackie),
  •  staropolska kultura rękopisów i druków oraz środowiska literackie epoki dawnej (silva rerum, twórczość kobieca XVI–XVIII w., dzieje drukarstwa i wydawnictw),
  • edycje polsko- i łacińskojęzycznych dzieł z Renesansu i Baroku (Wacław Potocki, Stanisław Herakliusz Lubomirski, Szymon Okolski, Albert Inez, staropolskie przekłady dzieł Justusa Lipsjusza).

W ostatnich latach członkowie naszej Pracowni opublikowali wiele istotnych dla nauki opracowań i monografii, z których kilka najważniejszych to:

  • Ewa Głębicka, Szymon Szymonowic. Poeta Latinus, seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 2 (LVIII), Warszawa 2001
  • Adam Karpiński, Tekst staropolski. Studia i szkice o literaturze dawnej w rękopisach,seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 8 (LXIV), Warszawa 2003
  •  Estera Lasocińska, ”Cnota sama z mądrością jest naszym żywotem”. Stoickie pojęcie cnoty w poezji polskiej XVII wieku, seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 6 (LXII), Warszawa 2003
  • Joanna Partyka, „Żona wyćwiczona”. Kobieta pisząca w kulturze XVI i XVII wieku, Wydawnictwo IBL, seria: Rozprawy literackie, t. 82, Warszawa 2004
  •  Małgorzata Trębska,Staropolskie szlacheckie oracje weselne. Genologia, obrzęd źródła,seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 19 (LXXV), Warszawa 2008
  • Magdalena Piskała, Boże miłości i wstydliwe dowcipy. Studia nad epigramatyczną twórczością Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Alberta Inesa, seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 23, Warszawa 2009
  • Joanna Krauze-Karpińska, „Wirydarz poetycki" Jakuba Teodora Trembeckiego, seria: Studia Staropolskie. Series Nova, t. 24, Warszawa 2009.

Również w zakresie edytorstwa naukowego członkowie Pracowni mają wiele znaczących osiągnięć, do których wymiernych przykładów należy zaliczyć między innymi poniższe wydania krytyczne:

  • Stanisław Herakliusz Lubomirski, Poezje zebrane, opracował Adam Karpiński, t. 1-2, Warszawa 1995
  • Andrzej Maksymilian Fredro, Monita politico-moralia*. Przestrogi polityczno-obyczajowe, wydały Ewa J. Głębicka i Estera Lasocińska, seria: Biblioteka Pisarzy Staropolskich, t. 14, Warszawa 1999
  • Adrian Wieszczycki, Utwory poetyckie, wydała Anna Gurowska, seria: Biblioteka Pisarzy Staropolskich, t. 22, Warszawa 2001
  • Mikołaj Sęp Szarzyński, Poezje zebrane, wydali: Radosław Grześkowiak i Adam Karpiński, przy współpracy Krzysztofa Mrowcewicza, seria: Biblioteka Pisarzy Staropolskich, t. 23, Warszawa 2003
  •  Szymon Staropolski, De claris oratoribus Sarmatiae* O znakomitych mówcach Sarmacji, wydała i przełożyła Ewa Głębicka, seria: Biblioteka Pisarzy Staropolskich, tom 25, Warszawa 2002
  • Maciej Kazimierz Sarbiewski, Epigrammatum Liber. (Księga epigramatów), wydały i przełożyły Magdalena Piskała i Dorota Sutkowska, seria: Biblioteka Pisarzy Staropolskich, tom 26, Warszawa 2003 

w przygotowaniu:

  • Albert Ines, Acroamata epigrammatica* Akroamaty, w opracowaniu i przekładzie M. Piskały i D. Sutkowskiej.
  • Justus Lipsjusz* Paweł Szczerbic, Politica pańskie, w opracowaniu Estery Lasocińskiej.
  • Wacław Potocki, Transakcyja wojny chocimskiej, w opracowaniu J. Krauze-Karpińskiej i A. Karpińskiego.
  • Wacław Potocki, Pieśni, w opracowaniu Mirosławy Hanusiewicz i Adama Karpińskiego.

Pracownia zorganizowała wiele konferencji naukowych zarówno w ramach większych projektów badawczych, jak i okolicznościowych, z których materiały posłużyły do opracowania tomów zbiorowych.
Więcej o konferencjach >>

Blisko dwudziestoletnią już tradycję mają cykle sesji naukowych, które pod nazwą: "Kolokwia staropolskie", są organizowane przez pracownię od 1994 roku przy współpracy z Katedrą Literatury Staropolskiej KUL.
Więcej o „Kolokwiach staropolskich” >>

Od roku 2007 nasza Pracownia wspólnie z Instytutem Kultury Polskiej UW, Instytutem Filologii Klasycznej UW, Pracownią Literatury Okolicznościowej i Popularnej Renesansu i Baroku UW, Instytutem Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” organizuje comiesięczne spotkania naukowe zatytułowane „Czwartki staropolskie”, na których prelekcje wygłaszają najwybitniejsi badacze literatury i kultury dawnej z kraju i zagranicy.

Członkowie Pracowni wzięli udział w licznych projektach badawczych zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych.
Więcej o grantach >>

Wszyscy członkowie Pracowni należą do Stowarzyszenia „Pro Cultura Litteraria” , które wspiera polonistyczną działalność naukową, wydawniczą i popularyzatorską. Prezesem zarządu Stowarzyszenia jest prof. dr hab. Adam Karpiński, sekretarzem i członkiem zarządu dr Estera Lasocińska, zaś w skład komisji rewizyjnej wchodzi dr Małgorzata Trębska.
Więcej o Pro Cultura Litteraria >>

Pracownia wspiera również działalność i bierze czynny udział w pracach Ośrodka Krytyki Tekstu i Edytorstwa Naukowego, który pełni rolę forum dyskusyjnego dla historyków literatury i badaczy innych dyscyplin humanistycznych zainteresowanych problemami edytorstwa naukowego i tekstologii.
Więcej o Ośrodku >>

Członkowie Pracowni nie tylko prowadzą intensywne prace badawcze, ale również biorą aktywny udział w popularyzacji nauki. Do takich działań należy zaliczyć:

  • coroczny udział w pracach komisji Olimpiady Literatury i Języka Polskiego.
  • organizację Obchodów Pięćsetnej Rocznicy Urodzin Mikołaja Reja.
  •  publikacje dla celów akademickich i szkolnych.


 

   

 

 

 

 


 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45, e-mail: ibadlit@ibl.waw.pl