dr Tomasz Żukowski

Dr, Adiunkt
Historyk literatury. Pracuje w IBL PAN (Pracownia Współczesnej Literatury i Komunikacji Społecznej; Ośrodek Studiów Kulturowych i Literackich nad Komunizmem IBL PAN). Zajmuje się problemami dyskursu publicznego w Polsce; interesuje się funkcjami obrazów Żyda i ich rolą w definiowaniu polskiej tożsamości oraz narracjami o PRL-u i komunizmie po roku ’89. W latach 2002-2004 koordynował program badania podręczników gimnazjalnych pod kątem obrazu mniejszości etnicznych, religijnych i seksualnych realizowany w Stowarzyszeniu „Otwarta Rzeczpospolita”.

tomasz.zukowski@ibl.waw.pl

Wybrane publikacje:
Obrazy Chrystusa w twórczości Aleksandra Wata i Tadeusza Różewicza. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa, bez daty (2014).
Przemoc filosemicka? Nowe polskie narracje o Żydach po roku 2000, (razem z Elżbietą Janicką). Wydawnictwo IBL. Warszawa 2016.
Redaktor zbiorów:
1. Sporne postaci polskiej literatury współczesnej. Krytycy. Pod red. A. Brodzkiej-Wald i T. Żukowskiego. Łódź 2003.
2. Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie? Pod red. M. Głowińskiego, K. Chmielewskiej, K. Makaruk, A. Molisak i T. Żukowskiego. Kraków 2005.
3. Czytanki dla robotników sztuki. Kultura nie dla zysku. Wolny Uniwersytet Warszawy, zeszyt 1. Pod red. K. Chmielewskiej, K. Szredera, T. Żukowskiego. Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2009.
4. Gry o tożsamość w czasach wielkiej zmiany. Red. A. Werner, T. Żukowski. Warszawa 2013.
5. Obraz literatury w komunikacji społecznej po roku ’89. Red. A. Werner, T. Żukowski. Warszawa 2013.
6. Rok 1966. PRL na zakręcie. Red. K. Chmielewska, G. Wołowiec, T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2014.
7. Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Tekst i Konteksty. Red. T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016.
8. Między sztuką a codziennością. W stronę nowej syntezy (1). Red. M. Hopfinger, Z. Ziąteka, T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2016.
Studia i artykuły:
1. „Abym jak wiór ognisty spłonął” – okupacyjne doświadczenie świata w poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. „Polska Sztuka Ludowa, Konteksty” nr 3-4 1998.
2. Wyrzeczenie. W: M. Janion, M. Żmigrodzka, Odyseja Wychowania. Goetheańska wizja człowieka w Latach nauki i Latach wędrówki Wilhelma Meistra. Kraków 1998.
3. Skatologiczny Chrystus. Wokół Różewiczowskiej epifanii. „Pamiętnik Literacki” XC, 1999, z.1.
4. Zagłada a język poetycki Tadeusza Różewicza. W: Literatura polska wobec Zagłady. Pod red. A. Brodzkiej-Wald, D. Krawczyńskiej i J. Leociaka. Warszawa 2000.
5. Dwa wyobrażenia śmierci w Trzech sonetach Aleksandra Wata. W: W „antykwariacie anielskich ekstrawagancji”. O twórczości Aleksandra Wata. Red. J. Borowski, W. Panas. Lublin 2002.
6. Wśród mitów. Jan Błoński – próby dialogu. W: Sporne postaci polskiej literatury współczesnej. Krytycy. Pod red. A. Brodzkiej-Wald i T. Żukowskiego. Łódź 2003.
7. Mif Italii kak ischodnaja toczka kritiki kultury w tworczestwie Tadeusza Różewicza. W: Mif Ewropy w literaturie i kulturie Polszy i Rosii. Pod. red. M.W. Leskinien, W.A Choriew. Moskwa 2004.
8. Kręgiem ostrym rozdarty na pół. O niektórych wierszach K.K. Baczyńskiego z lat 1942-1943. „Teksty Drugie” nr 3 2004.
9. Mit Włoch jako punkt wyjścia krytyki kultury w twórczości Tadeusza Różewicza. „Polonistyka” nr 5 2005.
10. Ballady o Szoa. W: Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie? Pod red. M. Głowińskiego, K. Chmielewskiej, K. Makaruk, A. Molisak i T. Żukowskiego. Kraków 2005.
11. Tożsamość pod presją. Proza Adolfa Rudnickiego o Zagładzie. W: Wojna. Doświadczenie i zapis. Nowe źródła, problemy, metody badawcze. Pod red. S. Buryły i P. Rodaka. Uniwersitas. Kraków 2006.
12. Prawdy z prowincji. W: Co dalej literaturo? Jak zmienia się współcześnie pojęcie i sytuacja literatury. Pod red. Aliny Brodzkiej-Wald, Hanny Gosk i Andrzeja Wernera. Warszawa 2008.
13. Sztuka i alienacja, czyli „Dobry człowiek z Seczuanu” Bertolta Brechta. W: Czytanki dla robotników sztuki. Kultura nie dla zysku. Wolny Uniwersytet Warszawy, zeszyt 1. Pod red. K. Chmielewskiej, K. Szredera, T. Żukowskiego. Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2009.
14. Savoir-vivre: Ironic Strategies In Calek Perechodnik Confession. W: Polish and Hebrew Literature and National Identity. Edited by Alina Molisak and Shoshana Ronen. Warsaw 2010.
15. Władysław Szlengel. Ironia a strategia świadectwa. W: Ślady obecności. Pod red. S. Buryły i A. Molisak. „Uniwersitas”. Kraków 2010.
16. Savoir-vivre. Ironiczne strategie w Spowiedzi Calka Perechodnika. „Teksty Drugie” nr 6, 2010.
17. Lewica i PRL w dyskursie głównego nurtu. W: Opowiedzieć PRL. Pod red. K. Chmielewskiej i G. Wołowca. Warszawa 2011.
18. Przemoc filosemicka (razem z Elżbietą Janicką). „Studia Litteraria Historica” nr 1 2012 (http://www.slh.edu.pl/content/przemoc-filosemicka) druk w: PL: Tożsamość wyobrażona. Red J. Tokarska-Bakir. Warszawa 2013.
19. Fantazmat “Sprawiedliwych”. O filmie W ciemności Agnieszki Holland. „Studia Litteraria Historica” nr 1 2012 (http://www.slh.edu.pl/content/fantazmat-„sprawiedliwych”)
20. Tożsamość w świecie praktyk społecznych. Kilka słów o Zarudziu, Nocy czerwcowej i Heydenreichu Jarosława Iwaszkiewicza. W: PL: Tożsamość wyobrażona. Red J. Tokarska-Bakir. Warszawa 2013.
21. „Komunizm” w publicystyce księdza Józefa Tischnera. W: PRL. Życie po życiu. Red. K. Chmielewskiej, A. Mrozik, G. Wołowiec. Warszawa 2012
22. Praktyki społeczne i” urządzenia korekcyjne”. W: Gry o tożsamość w czasach wielkiej zmiany. Red. A. Werner, T. Żukowski. Warszawa 2013.
23. HIT/KIT. Język krytyki literackiej w mass mediach. W: Obraz literatury w komunikacji społecznej po roku ’89. Red. A. Werner, T. Żukowski. Warszawa 2013.
24. Bohaterki, bojowniczki, przegrane? Hiszpańskie narracje o kobietach zaangażowanych w ruchy lewicowe pierwszej połowy XX wieku. Razem z Aránzazu Calderón Puerta. „Studia Literaria et Historica” nr 2 2014. https://ispan.waw.pl/journals/index.php/slh/issue/view/7/showToc
25. Wytwarzanie „winy obojętności” oraz kategorii „obojętnego świadka” na przykładzie artykułu Jana Błońskiego Biedni Polacy patrzą na getto. „Studia Literaria et Historica” nr 2 2014. https://ispan.waw.pl/journals/index.php/slh/issue/view/7/showToc
26. Biografia z piętnem. O „Drewnianym karabinie” Tadeusza Różewicza. W: Niepokoje. Twórczość Tadeusza Różewicza wobec Zagłady. Red. P. Krupiński. Wydawnictwo ŻIH. Warszawa 2014.
27. Ustanowienie nacjonalistycznego pola dyskursu społecznego. Spór między partią i Kościołem w roku 1966. W: Rok 1966. PRL na zakręcie. Red. K. Chmielewska, G. Wołowiec, T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2014.
28. Narracja narodowo-kombatancka versus wątek żydowski w kinie polskim lat sześćdziesiątych. (razem z A. Calderón Puerta). W: Rok 1966. PRL na zakręcie. Red. K. Chmielewska, G. Wołowiec, T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2014.
29. Trauma marca. Epilog. (razem z K. Chmielewską). W: Rok 1966. PRL na zakręcie. Red. K. Chmielewska, G. Wołowiec, T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2014.
30. Autowizerunek po katastrofie. Zofia Kossak-Szczucka i Jerzy Andrzejewski: dwa polskie świadectwa Zagłady z lat 40. „Poznańskie Studia Polonistyczne” nr 25 (45). Po Zagładzie. Narracje postkatastroficzne. Poznań 2015., s. 165-186.
31. Savoir-vivre: Ironic Strategies in Calek Perechodnik’s Confession. "Teksty Drugie", Special Issue, English Edition, 2013 nr 2. http://tekstydrugie.pl/file/fm/Issues/Teksty_Drugie_2013_s.e.vol.2_Holocaust_in_Literary_and_Cultural_Studies.pdf
32. Fetysz „obiektywności”. Nasza klasa Tadeusza Słobodzianka.„Studia Literaria et Historica” nr 3/4 2014/2015; https://ispan.waw.pl/journals/index.php/slh/article/view/slh.2015.008/1622.
33. Obraz polskich zachowań wobec Żydów i figura świadka: przykład „Medalionów” Zofii Nałkowskiej. W: Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Tekst i Konteksty. Red. T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016.
34. Pominięty temat: recepcja „Medalionów”. W: Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Tekst i Konteksty. Red. T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016.
35. Ekranizacje „Medalionów”. W: Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Tekst i Konteksty. Red. T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016.
36. Ludzie ludziom? Perspektywa większości i perspektywa ofiar (razem z A. Calderón Puerta). W: Zagłada w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej. Tekst i Konteksty. Red. T. Żukowski. Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016.

Uprawia także publicystykę społeczną i polityczną. Publikował w „Gazecie Wyborczej”, „Przeglądzie” i „Przekroju”. W latach 2000-2010 redagował Kwartalnik społeczno-polityczny „Bez Dogmatu”.
 

 

   

 

 

 

 


 

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk

ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. (22) 826-99-45, 6572-895, faks. (22) 826-99-45, e-mail: ibadlit@ibl.waw.pl